وکیل آباد ارزوئیه دیار مرکبات  

مضرات:

مصرف زیاد آن سست کننده معده های ضعیف است.
برای مزاج های سرد و تر مناسب نیست.

مصلح پنیرک:

در گرم مزاجان ترشی ها و در سرد مزاجان فلافلی و معجون کمونی.

مقدار شربت:
از آب آن تا پنجاه درم.

مواد مژثره:
مهمترین مواد مژثره گلهای پنیرک را موسیلاژ تشکیل می دهد که در اثر هیدرولیز آن گالاکتوز، آرابینوز، گلوکز، رامنوز و گالاکتورونیک اسید حاصل می شود. گلها همچنین شامل آنتوسیانین ها می باشند.

موارد استعمال در طب جدید (گیاه درمانی):
در درمان گاستروانتریت، علائم سرماخوردگی، التهاب دهان و گلو، و سرفه مورد مصرف دارد.

آثار فارماکولوژِک:
با توجه به اینکه میزان موسیلاژ در دوز مصرفی بسیار پایین و غلظت آنتوسیانین به اندازه کافی می باشد، لذا اثرات درمانی پنیرک به آنتوسیانین ها نسبت داده شده است.
ولی وجود موسیلاژ در گل پنیرک سبب بروز اثرات ضدالتهابی، محافظت کننده و بهبود زخم ها، نرم کننده و پوشش دهندگی می شود.

تخم پنیرک:
سرد و تر
کثیراللعاب
ملین شکم
جهت سرفه گرم و خشک و گرفتگی آواز و رفع نزله مفید است
مقوی امعا و خراشیدگی های آن و زخم کلیه و مثانه
کاهش دهنده حدت و تیزی ادویه گرم و تند

حقنه آن جهت رفع سوزش روده ها و رحم و مقعد
ضماد آن به تنهایی و یا با جو مقشر جهت ورمهای گرم و دردها
ضماد تخم و برگ آن جهت گزیدگی زنبور نافع.

مضر:
معده ضعیف و مرطوب
مصلح آن رب میوه ها.
مقدار شربت آن: تا پنج درهم
بدل آن: تخم خطمی.

خبازی بستانی: (این نوع بسیار کمتر شناخته شده و کمتر مورد استفاده است)

برگ دراز و گل زرد و کوچک تر از گل خیار و در پنبه زارها بسیار می روید و به بلندی گیاه پنبه می شود
تخم آن سیاه و دراز شبیه به شونیز و بسیار تلخ و غلاف آن شبیه به کرم و مایل به سبزی است.

طبیعت آن:
در برودت و رطوبت زیاده از بستانی
ملین طبع و سینه و رافع خشونت آن و مصفی صوت
مهیج حرارت به سبب لطافت
به جهت تبهای گرم نافع.
مضر معده سرد
مصلح آن ادویه گرم

تخم پنیرک بستانی:
مسهل قوی اخلاط غلیظه
بازکننده سده و جهت عرق النساء و آب آن با شکر
جهت دفع اخلاط و مواد سوخته و ضماد جویده آن جهت کاهش ورم ها
و تسکین درد گزیدن عقرب نافع.
مقدار شربت آن: تا دو درهم است.

برگ پنیرک بستانی:
اگر برگ را بکوبند و روی گزش زنبور قرار دهند درد آن را تسکین دهد.
اگر با روغن پخته شود و روی ورم های به وجود آمده در مثانه و کلیه ضماد نمایند سودمند خواهد بود.
اگر آن را بعد از جوشاندن در آب بخورند شکم را نرم خواهد کرد و اگر آن را قبل از جوشاندن بخورند اثر کمتری در این مورد خواهد داشت.

طرز نگهداری پنیرک:
دور از رطوبت و نور مستقیم و در ظروف سربسته غیرپلاستیکی نگهداری شود.

اشتباهات و تقلبات بازار گیاهان دارویی:
گاهی به دلیل قیمت بالای  گیاهان جنس بنفشه مانند Viola odorata L. پنیرک به فروش می رسد.